لطفا صبر کنید...

راهنمای سفر به زاهدان ؛ هرآنچه قبل از سفر باید بدانید !
امتیاز 0/5 از 0 نظر
0

1398/03/22

راهنمای سفر به زاهدان را در اینجا بخوانید. کی سفر هر آنچه قبل از سفر را که باید بدانید در این مطلب آورده است. زاهدان از شهرهای بزرگ ایران و مرکز استان بزرگ سیستان و بلوچستان است. شاید هیچ شهری در ایران به اندازه زاهدان ناشناخته نباشد، همین دلیل خوبی است که سفری به زاهدان داشته باشیم تا از نزدیک شاهد زیبایی‌های این گوهر شرقی کشورمان باشیم. زاهدان پل ارتباطی کشور ما با شبه‌قاره هند است و از قدیم‌الایام عناصری از فرهنگ هندی در این شهر رواج داشته است. امروزه زاهدان شهری شلوغ و رو به رشد است و بسیار مانده تا به شکوهی که شایسته‌اش است برسد. با ما همراه باشید تا سری به دیار باستانی سیستان بزنیم..

راهنمای سفر به زاهدان

راه های دسترسی به زاهدان

مسیر جاده ای به سمت زاهدان

شما اگر قصد رفتن به زاهدان را دشته باشید می‌توانید از طریق خراسان جنوبی، استان کرمان و یا استان هرمزگان وارد سیستان و بلوچستان شده و از آن­جا راهی زاهدان شوید. زاهدان از طریق جاده­ی 95 به بیرجند، با جاده­ی 84 از سمت غرب به بم و از سمت شرق به مرز میرجاوه، و به وسیله­ امتداد جاده­‎ی 95 به بندر چابهار وصل می­گردد.

راه ­آهن زاهدان

این شهر از طریق شهر کرمان ( راهنمای سفر به کرمان ) به شبکه­ راه­ آهن سراسری متّصل است. همه روزه از این ایستگاه، در مسیر تهران ( معرفی شهر تهران ) ـ کرمان ـ زاهدان قطار رفت و آمد می‌کند . علاوه بر این مسیر، خطِّ آهنی دیگری زاهدان  به مرز میرجاوه­ و کشور پاکستان وجود دارد.

پرواز به زاهدان

فرودگاه زاهدان یک فرودگاه بین­ المللی محسوب می‌شود که از سال ۱۳۳۲ فعالیّت خود را شروع کرده است. در ابتدا از این فرودگاه برای حمل محموله‌های پُستی و بسته ­های گمرکی استفاده می‌شد و تُجّار هندی، پاکستانی و ایرانی  بین ایران و شهرهای کراچی و بمبئی با آن آمد و شد می‌کردند. بعدها این فرودگاه وسعت گرفته و در حال حاضر دارای سه ترمینال پرواز‌های داخلی، خارجی و پروازهایی به مقصد عربستان برای حج است.

پروازهای داخلی فرودگاه زاهدان به مقاصد تهران، مشهد، كرمان، اصفهان، شيراز، چابهار، گرگان و...، و پروازهای خارجی نیز به مقاصد دُبي، دمشق، بغداد، نجف و جدّه در آن انجام می‌گیرد. به طور مثال می‎توانید بلیط پرواز زاهدان تهران را در کی سفر بیابید.

جغرافیای زاهدان

آب و هوای زاهدان

گرما و خشکیِ هوا دو ویژگیِ بارزِ آب و هوایی شهر زاهدان است. زاهدان نیز مانند دیگر شهرهای بیابانی ایران شب‌هایش سردتر است و اختلاف دمای بسیاری بین روز و شب این شهر وجود دارد. زاهدان چهره­ی برف را کم­تر به خود دیده است، امّا در میان شهرهای دیگر استان سیستان و بلوچستان، بارش بیش­تر است و سردترین شهر این استان  هم محسوب می‌شود.

راهنمای سفر به زاهدان

پوشش گیاهی زاهدان

از آن­جا که استانِ سیستان و بلوچستان در مقایسه با بسیاری دیگر از استان‌ها وسعت نسبتاً بیشتری دارد، تنوّع بسیاری هم در پوشش گیاهی و پوشش جانوری این ناحیه یافت می­شود، هرچند که به دلیل بیابانی و خشک بودنِ منطقه، این پوشش بسیار پراکنده‌ای دارد.

مهم‌ترین و بیش‌ترین گونه‌های گیاهی شهر زاهدان که اغلب مختصِّ مناطق خشک و گرم هستند مثل بادام کوهی، گز، تاغ، اسکنبیل، زیتونِ وحشی، انجیر، سنجد و بادامک.

راهنمای سفر به زاهدان

پوشش جانوری منطقه زاهدان

انواع تمساح، خرسِ سیاه، گورخر، سنجاب بلوچی، قوچ، میش و آهو در استان یافت می‌شوند. بیش­تر این حیوانات در استان‌های دیگر یافت نمی‌شوند و یا اینکه  بسیار نادرند. چندین منطقه­ی شکارممنوع در استان سیستان و بلوچستان وجود دارد.منطقه­ی شکار ممنوع بلبل­آب، که در ۱۱۵ کیلومتری شرق این شهر واقع شده است .

راهنمای سفر به زاهدان

جاذبه های طبیعی زاهدان را ببینید!

روستای تمین

قرارگیری کوه تفتان در استان سیستان و بلوچستان باعث ایجاد آب و هوایی معتدل در برخی از نقاط این استان شده است. روستای تمین یکی از این مناطق است که در ۶۵ کیلومتری میرجاوه از بخش‌های شهرستان زاهدان قرار دارد و چون نگینی سبز در دل کویر می‌درخشد. روستای تمین، روستایی خوش آب و هوا و سرسبز است که در تابستان دارای هوای معتدل و در زمستان کمی سرد است. چشمه‌هایی که از کوه‌های تفتان جاری می‌شوند باعث ایجاد باغ­هایی در این منطقه شده­، و از این رو بیش­تر مردم این روستا به کشاورزی و دام­داری می‌پردازند. انواع محصولات، از جمله گندم، جو، انجیر، گلابی، هلو، آلبالو، زردآلو، انگور، توت، شاه­توت، بادام، پسته، گردو، انجیر و بادام کوهی در این منطقه پروش می‌یابند.

راهنمای سفر به زاهدان

روستای لادیز

روستای لادیز در ۱۰۰ کیلومتری شهر زاهدان قرار دارد. این روستا سال‌ها پیش ییلاق عشایرِ بلوچ بود که بعدها این عشایر یک­جانشین شدند. روستای لادیز هم شرایطی مشابه روستای تمین دارد. قرارگرفتن در کنار کوه تفتان، آب وهوای معتدل در تابستان‌ها و وجود رودخانه­ی لادیز سبب شده تا گردشگران و محلّی‌های بسیاری این روستا را برای گذراندن اوقات فراغت خود انتخاب کنند. همچنین این روستا میزبان همیشگی کوهنوردانی  بوده که از نقاط مختلف ایران برای ایستادن بر فراز قلّه­ی تفتان راهی این منطقه می‌گردند.

غار لادیز

غار لادیز از جاذبه‌های طبیعی روستای لادیز است. این غار طولش به 15 متر و  ارتفاعش به 5 متر می‌رسد و همیشه پر از آب است، به گونه­ای که قطره­های آب از دیواره‌ها و سقف آن دائماً جاری اند. آواز گوش­نوازی که ریختن این قطره­ها در غار می‌سرایند  به همراه هوای خنکی داخل غار، آن را به تفرجگاهی کم‌نظیر و غنیمتی در دل بیابان تبدیل کرده است. 

راهنمای سفر به زاهدان

چشمه آب معدنی موسی

منبع تأمین آب روستای تامین، چشمه آبی است که  چشمه آب معدنی موسی نام دارد. این چشمه در تابستان آب خنک و در زمستان آب نسبتاً گرمی دارد و  از موادِّ معدنی سرشار برخوردار است .

راهنمای سفر به زاهدان

منطقه لوچو

منطقه کوهستانی لوچو در ۲۵ کیلومتری جنوب شهر زاهدان و در مسیر خاش واقع شده که پر از سنگ‌های بزرگ با سطح یک­دست، برّاق و صاف از جنس گرانیت است. به همین دلیل آن را لوچو، یعنی لُخت می‌نامند. منطقه­ی لوچو مکان مناسبی برای تمرینِ صخره‌نوردی برای صخره‌نوردان و کوهنوردان است.

راهنمای سفر به زاهدان

كوه ملك سياه

کوه آتشفشانی ملک سیاه در شمال شهر زاهدان و در ۳۵ کیلومتری آن قرار دارد. این کوه نقطه مشترک مرزی بین ایران، افغانستان و پاکستان  و نقطه صفر مرزی ایران و پاکستان محسوب می‌شود. كوه ملك سياه به غیر از آن­که جاذبه­ی طبیعی زاهدان به شمار می‌رود ، به باورهای قدیمی و عامه مردم نیز گره خورده است. در دل کوه‌های ملک سیاه مزاری قرار دارد که به نام قبر ملک سیاه معروف است، زمینی که دور تا دورش را سنگ‌چینی کرده‌اند و به باور مردم، محلِّ این سنگ‌چینی استراحتگاه و نمازخانه‌ای قدیمی است. این نمازخانه در زمان‌های بسیار دور توسّط ملک سیاه برای ساربان‌‌ها ایجاد شده و از قدیمی‌ترین استراحتگاه‌های ایران است.

تاریخ زاهدان را بخوانید!

شهر امروزی زاهدان با ویژگی‌های شهری‌ِ بسیار نوسازی بنا شده است، و عمر این شهر کمتر از 85 سال است. گفتنی است که در قدیم آب از قسمتی از زمین می‌جوشیده و پس از طی مسیری دوباره در زمین فرو می­رفته است. به همین دلیل این منطقه به نام دزد آب یا دوزاپ مشهور بوده و در محلِّ امروزیِ آن روستایی کوچک با جمعیّتی بسیار کم بوده است. پس از جنگ جهانی اول، تصمیم بر شهر شدن این روستای کوچک و آبادانی آن گرفته شد. به دستور رضاخان، نامِ زاهدان، که سابقاً نامِ یک شهر قدیمی و متروکه در نزدیکیِ زابل بود ، برای این شهر جدید انتخاب شد. کم­کم به خاطر قرار داشتن این شهرِ تازه تأسیس در مرز، مهاجران، تُجّار و بازرگانان وارد شهر شدند و ادارات بسیاری در آن تاسیس ‌شد. اصلی‌ترین مهاجران این شهر هم  یزدی‌ها بوده‌اند. به دلیل سکونت انگلیسی‌ها در این شهر، زاهدان از قدیمی‌ترین شهرهایی است که لوله­کشیِ آب داشته است. به تدریج زاهدان گسترش یافت، تا جایی که از شهرهای قدیمی‌تر  توسعه یافته‌تر و  به مرکز استان تبدیل ‌شد.

جاذبه­ های تاریخی زاهدان را بشناسید!

آثار تاریخی روستای تمین

این روستا، به دلیل آب و هوای خوش، تمایز از اطراف و مناطق کویری، از گذشته‌های بسیار دور پذیرای انسان متمدّن بوده است. به همین دلیل آثار تاریخی بسیاری نیز در این روستا  وجود دارند که قدمتشان به ۱۰۰ هزار سال نیز می‌رسد!  چند نمونه از مهم‌ترین آثار تاریخی این روستا:

 آسیاب آبی روستای تمین

اثری به جا مانده از دوران قاجار در این روستا می‌باشد.

راهنمای سفر به زاهدان

قلعه تمین

قلعه ای ۲۵۰ ساله در مساحتی۳۰۰۰متر مربعی که در بلندی‌های روستا احداث شده و مرکز فرماندهی حاکمانِ منطقه بوده است.

راهنمای سفر به زاهدان

چلّه ­خانه تمین

چلّه گرفتن همواره جایگاه خاصّی در میان مسلمانان‌ داشته است. به طوری که در گذشته، در روستای تمین، محلّی برای این کار وجود داشت ، که  چلّه­خانه نام گرفت.

قبرستان تمین

طبق شواهد و اسناد تاریخی،  این قبرستان متعلق به دوره­ی اشکانی است. برخی از قبرهای این قبرستان به سمتِ قبله نیستند، که خبر از آئینی غیر از اسلام در منطقه دارد. گفته می‌شود  این قبرها متعلّق به زرتشتیان باشد.

کوره ذوب فلز

در اطراف روستا، و در توابع مربوطه‌اش، در کنار بقایای چاه‌های حفر شده، باقی­مانده فلزاتی به چشم می‌خورد که خبر وجود از کوره های ذوب فلز و قدمت آهنگری در منطقه می‌دهند.

راهنمای سفر به زاهدان

خانه ابویی

خانه ابویی متعلّق به زعیم ابویی، در ۸۱۳ متر بنا و در زمینی به مساحت ۴۸۳ متر ساخته شده است که اولین خانه‌های بنا شده در شهر زاهدان است. قدمت آن به سال ۱۳۱۱ هجری شمسی می‌رسد و معمارش یکی از معماران بنامِ یزدی بوده و خانه را با معماری­ای مشابه معماری خانه‌های یزد، با بادگیرها، حوض‌های زیبا، باغچه‌های متعدّد و درختان نخل تزئینی ساخته است.  میراث فرهنگی استان با مرمَّت و بازسازی خانه  آن را محل کارگاه هنرهای سنّتی زاهدان کرده است.

دبستان آیت­ الله طالقانی

قدمت این دبستان و زمان ساخت آن به ۱۳۱۴ تا ۱۳۱۸ هجری شمسی می‌رسد، و علاوه بر قدمت به دلیل معماری‌اش مورد توجه است. سقف‌های این دبستان به صورت گنبدی  و دارای رواق‌های متعدّد و زیبایی است. این مدرسه در فهرست آثار ملّی ایران نیز قرار دارد.

ساختمان دادگستری

از ساختمان دادگستری، به عنوان اولین بناهای ساخته شده در شهر زاهدان یاد می‌شود.

تلگرافخانه حرمک

تلگرافخانه ای در روستایی به نام حرمک، در بخش مرکزی شهر زاهدان است که قدمت آن، مانند بیشتر آثار تاریخیِ این شهر، به اوایل تأسیس شهر در دوران پهلوی اول بر ‌می‌گردد.

راهنمای سفر به زاهدان

حسینیه یزدی ها

همان­طور که گفته شد، بعد از تأسیس شهر زاهدان، اولین و اصلی‌ترین مهاجران به این شهر یزدی‌ها بودند. به همین علت آثار بسیاری از این مردمان در نقاط مختلف شهر یافت می‌شود. یکی از آثار به جا‌ مانده از آن­ها، حسینیه یزدی ها است که قدمت آن به سال ۱۳۱۰ می‌رسد و در بافت قدیمی شهر قرار دارد.

مجموعه امیر توکّل کامبوزیا

امیر توکّل کامبوزیا حقوق­دان و از روشن­فکران و محقّقان ایرانی بوده است، که به دلیل مخالفت با سلطنت پهلوی، در سال ۱۳۰۰ هجری شمسی، ابتدا به بیرجند و سپس به شهرستان زاهدان تبعید گردید. او با سکونت در شهر زاهدان، کم­کم شروع به ساخت مجموعه‌ای کرد که امروزه با نام مجموعه امیر توکّل کامبوزیا شناخته می‌شود. کتابخانه این مجموعه، بالغ بر 20 هزار جلد کتاب در خود دارد.

ساختمان قدیمی پست زاهدان

این اداره در سال ۱۳۱۱ ساخته شد و حدود ۸ دهه مشغول به کار بوده است. اکنون به همّت اداره­ی میراث فرهنگی موزه­ی پست و ارتباطات شده است.

راهنمای سفر به زاهدان

کاروانسرای نصرت­ آباد

مانند بیش­تر کاروانسراهای ایران، این کاروانسرا نیز متعلّق به دوران صفویّه است، و در مسیر زاهدان ـ بم واقع شده است.

میرجاوه

میرجاوه از بخش های مهمِّ شهرستان زاهدان است، که به دلیل موقعیّت مرزی و شروع به کار راه­آهنِ کویته ـ زاهدان، پا به پای شهر زاهدان توسعه یافته و بسیاری از آثار تاریخی متعلّق به زمان  رونق منطقه را شامل می‌شود. از جمله­ی این آثار می­توان اداره­ی پست میرجاوه، راه­آهن میرجاوه و شهربانی میرجاوه نام برد.

گورستان هفتاد مُلّا

این گورستان با قدمتی حدود ۸۰۰ سال، در روستای روپسِ شهرستان میرجاوه واقع شده و مساحتش بالغ بر ۵۰۰ متر مربع است. قبرهای این منطقه، به شکل مستطیلی در دل صخره‌ها کنده شده و با نوعی خاک سرخ رنگ که در منطقه یافت می‌شود، رویشان پوشانده شده است.

راهنمای سفر به زاهدان

موزه زاهدان ، موزه­ منطقه­ ای جنوب­ شرق ایران

این موزه در  ۵ طبقه ساخته شده، و دارای ۱۱۰۰۰ متر مربع مساحت است. در این موزه، هم به باستان شناسی پرداخته شده است، و هم آثار مرتبط با هنر‌های سنّتی استان، پوشش محلّی، غذاهای محلّی و مردم­شناسی به نمایش گذاشته شده­اند. در بخشی از آن نیز موزه بوم­ شناسی قرار دارد که حیوانات تاکسیدرمی شده را در آن نگهداری می‌کنند. از دیگر بخش‌های پر رونق موزه، قسمت شهر سوخته است که آثار به جا مانده از تمدّن ۵۲۰۰ ساله­ی این شهر در آن دیده می‌شود.

راهنمای سفر به زاهدان

زبان و گویش مردم زاهدان

مردم منطقه به زبان فارسی، زبان بلوچی و گویش سیستانی صحبت می‌کنند. به دلیل مهاجران متعدّدی که از زمان‌های گذشته وارد شهر زاهدان شده‌اند، گاهی گویش‌های یزدی، خراسانی و کرمانی نیز در این شهر دیده می‌شود.

لباس محلی مردم زاهدان

مردم استان سیستان و بلوچستان از جمله معدود اقوامی هستند که هنوز هم با وجود نفوذ و اثرگذاری رسانه‌ها، تمدّن و شهرنشینی، به شدّت به لباس محلّی خود پای­بند هستند. لباس مردان عمدتاً به رنگ سفید، و متناسب با شرایط آب و هوایی منطقه است. این لباس  که بلند و گشاد  بوده تا روی زانو می‌رسد و همراه با شلواری پرچین پوشیده می­شود.

لباس زنان این منطقه نیز به سوزن­دوزی‌هایش شهرت دارد. لباس‌هایی که قیمت بالایی دارند و در رنگ‌های شاد و متنوّع، همراه با تزئینات فراوان مانند سوزن­دوزی و آیینه‌کاری دوخته‌ می‌شوند.

راهنمای سفر به زاهدان

موسیقی در زاهدان

موسیقی زاهدان نیز وام گرفته از موسیقی کلِّ استان است و تحت عنوان موسیقی بلوچستانی از آن یاد می‌شود. موسیقی بلوچ‌ها به دلیل نزدیکی به پاکستان بسیار شبیه به موسیقی این کشور است. مانند استان خراسان، ساز‌های زهی پایه و اساس موسیقی بلوچستان است و در اعیاد و مراسم‌های مختلف نواخته می‌شوند. در کنار سازهای زهی، سازهای کوبه­ای، قیچک و رُباب نیز در این استان بسیار رایج است.

راهنمای سفر به زاهدان

غذای محلی زاهدانی ها

در فرهنگ غذایی زاهدان و در کلِّ استان سیستان و بلوچستان دوغ، خرما، گوشت گوسفند و شیر شتر جایگاه خاصی دارند. غذاهای محلّی زاهدان نیز شبیه به غذاهای شهرهای دیگر این استان می‌باشد. غذاهایی از جمله:

کشک زرد زابلی یا کشک سیستانی

این غذا را از کشک زرد خشک، پیاز، آب یا آب­گوشت تهیّه می‌کنند.

آب­گوشت سیستانی یا زابلی

شامل لپّه، سیب زمینی، ادویّه­ی آچار، ربِّ گوجه فرنگی، پیاز،گوشت گوسفندی و لیمو عمانی می‌باشد.

راهنمای سفر به زاهدان

دوغ ‌پای زاهدان

شامل گوشت گوساله، لپّه، پیاز، ربِّ گوجه ‌فرنگی و دوغ می‌شود.

راهنمای سفر به زاهدان

تباهگ

از اصلی‌ترین غذاهای مردم بلوچ که بیش­تر در ماه مبارک رمضان، اعیاد و مراسم‌های خاص مصرف می‌شود. تباهگ تهیّه شده از گوشت خشک شده و برنج به صورت استانبولی است. گوشت را به همراه پودر انار و نمک برای مدّتی زیر نور آفتاب می‌گذارند و خشک می‌کنند. بعد از خشک شدن به همراه برنج آن را طبخ می‌کنند.

راهنمای سفر به زاهدان

لندو

لندو نوعی شیرینی است که از ترکیب خرما، کنجد و گندم پخته می‌شود.

اقامت در زاهدان

هتل های  استقلال و هتل جهان­گردی زاهدان از هتل‌های بزرگ و معروف این شهر به شمار می‌روند.

راهنمای سفر به زاهدان

سوغات و خرید از زاهدان

سوزن دوزی، آیینه­ دوزی، سکه­ دوزی، قالی­بافی، حصیربافی و سفالگری از هنرهای اصلی بلوچ‌ها و سوغات پرطرفدار بلوچستان حسوب می‌‌شوند.

لباس بلوچی نیز به خاطر زیبایی و تزئینات متنوّع،  طرفداران زیادی دارد. در کنار صنایع دستی، ادویه­ی آچار گوشت نیز از دیگر سوغات بلوچستان است. برای گشت و گذار  یا دیدن صنایع دستی و یا خرید هم می‌توان از بازار سرپوشیده­ی زاهدان، که شبیه به دیگر بازارهای سنّتی  ایران است، بازدید کرد.

راهنمای سفر به زاهدان

سخن آخر

ایستگاه آخر زاهدان است، کمی آنسوتر مرزهای کشورمان به پایان می‌رسد. اما این ایستگاه پایانی حرف‌های بسیاری برای گفتن دارد. از نجابت و پاکی مردمانش، از طبیعت زیبا و شگفت‌انگیزش، از هنر و موسیقی خاص و متمایزش، از لبخند دختربچه‌های بلوچ و ... هر چه بگوییم کم گفته‌ایم. به زاهدان که آمدید بگردید و ببینید و فراموش نکنید که مانده تا ایران به آخر برسد. هنوز هفتصد کیلومتر تا دریای عمان فاصله دارید. شاید تنها در زاهدان باشد که بفهمید ایرانمان چقدر بزرگ است..

اگر به استان سیستان و بلوچستان سفر کردید، پیشنهاد می کنیم که حتما سری به شهر سوخته که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است ، بزنید

دسته ها:
}