لطفا صبر کنید...

توپکاپی شهری ممنوعه در شبه جزیره ای در قلب استانبول
امتیاز 0/5 از 0 نظر
0

1398/05/08

حدود ۵۶۰ سال قبل «سلطان محمد فاتح» بعد از فتح استانبول (شهری در دو قاره) در جایی که «دریای مرمره» با «خلیج شاخ طلایی» و «تنگه بسفر» تلاقی می‌کند، کاخی عظیم و رازآمیز به نام ینی سارای (سرای جدید) بنا کرد که سال‌های سال امپراتورهای حکومت عثمانی آن را کاخ سلطنتی و مرکز فرمانروایی سرزمینشان قرار دادند. مراحل ساخت این کاخ ۱۹ سال طول کشید و ۲۵ پادشاه سلسله عثمانی در بیش از ۴ قرن در این مکان حکمرانی کردند. کاخ زیبای تاپکاپی یا توپکاپی از سه جهت به دریا وصل می‌شود و فقط یک جهت آن به خشکی راه دارد؛ این حالت شبه جزیره ای برای برقراری امنیت و دفاع در هنگام حمله، ازجمله عواملی بوده است که باعث ساخته شدن این کاخ در شبه‌جزیره «یاریم‌آدا» شده است.

توپکاپی شهری ممنوعه در شبه جزیره ای در قلب استانبول

راهنمای سفر به استانبول

هر حاکم جدیدی که وارد این مجموعه می‌شد مطابق با سلیقه و نیازهای خود بخشی را به آن اضافه می‌کرد یا تغییراتی را در معماری این بنا اعمال می‌کرد. البته زلزله‌ای که حدود ۵۱۰ سال قبل و آتش‌سوزی‌ای که حدود ۳۵۰ سال پیش اتفاق افتادند نیز باعث تخریب و بازسازی و درنهایت تغییرات عمده در این کاخ ـ شهر شده‌اند. می‌توان گفت که بنای توپکاپی موزه معماری چهار قرن اخیر سلسله عثمانی و ترکیه است و تنوع معماری این سال‌ها در این بنا قابل‌مشاهده است. در قرن ۱۹ میلادی بود که نام این کاخ به توپکاپی تغییر کرد و در سال ۱۹۲۴ (حدود ۹۵ سال قبل) این مجموعه تبدیل به موزه شد. امروزه در بخش‌هایی از موزه توپکاپی عکاسی ممنوع است و این ممنوعیت به رازآمیز بودن این مکان افزوده است.

بخش های مختلف توپکاپی

توپکاپی شهری ممنوعه در شبه جزیره ای در قلب استانبول

این مجموعه دارای چند حیاط بوده است که این حیاط بر اساس کاربری و همچنین درجه امنیتی بودنشان با هم متفاوت هستند. حیاط اول حیاط سپاه نام داشته که دسترسی به آن برای عموم آزاد بوده است این حیاط شامل: کلیسای بیزانس، خوابگاه‌ها، بیمارستان، نانوایی، انبار ذخیره‌سازی مواد غذایی و همچنین انبار مهمات بوده است. درواقع این حیاط بخش خدماتی کاخ محسوب می‌شده است؛ افرادی که قصد داشتند از دروازه‌ی ورودی محوطه به حیاط سپاه وارد شوند باید پای پیاده می‌رفتند و فقط حاکم بود که می‌توانست سوار بر اسب از حیاط سپاه گذر کند.

حیاط دوم

توپکاپی شهری ممنوعه در شبه جزیره ای در قلب استانبول

حیاط دوم که مرکز اداری حکومت محسوب می‌شد به «دیوان» مشهور بود. شورای حکومت و تجار در این حیاط رفت‌وآمد داشتند و آشپزخانه‌ها و یک عبادتگاه هم در آن قرار داشت. دروازه‌ی ورود به حیاط دوم «دروازه سلام» نام داشت که دارای دو برج مراقبت بود. افراد هنگام گذر از دروازه و ورود به حیاط باید به سلطان سلام می‌دادند و نام دروازه هم از همین رسم گرفته شده است. برای گذر کردن از این دروازه، افراد نیاز به اجازه سلطان داشتند. این حیاط دروازه‌ی دیگری به نام «سعادت» نیز داشت که در مواقع برگزاری جشن‌ها و مجالس از آن استفاده می‌شد. سلطان که در حیاط بر روی تخت خود نشسته بود میهمانان را از این دروازه پذیرش می‌کرد.

حیاط سوم

توپکاپی شهری ممنوعه در شبه جزیره ای در قلب استانبول

حیاط سوم هم باغِ شخصی حاکم بوده که در آن گل‌های فراوان لاله کاشته می‌شده است. تعدادی اتاقک هم در اطراف این حیاط احداث کرده بودند که منظره‌ی آن‌ها رو به شهر استانبول بوده و پادشاه در این اتاق‌ها با میهمانان یا نزدیکانش به‌صرف چای و قهوه مشغول می‌شده است. نام برخی از این اتاقک‌ها «صوفی»، «بغداد» و «روان» بوده است. این اتاقک‌ها در قرن ۱۷ میلادی ساخته شدند و با کاشی و منبت‌کاری‌های نفیس چوبی تزیین شدند. در قرن ۱۹ نیز یک اتاق ختنه‌ی پسران و یک مسجد کوچک به این حیاط اضافه شدند. یک سالن برای سخنرانی و همچنین دیدار با فرستاده‌های حکومت‌های دیگر هم در این حیاط قرار داشت که امروزه هم موجود است.

 موزه های کاخ توپکاپی

توپکاپی شهری ممنوعه در شبه جزیره ای در قلب استانبول

در بخشی از حیاط سوم، موزه آثار مقدس قرار دارد که می‌توان گفت مهم‌ترین مکان توپکاپی است و جزو بخش‌های ممنوعه‌ی آن است؛ در این موزه آثار تاریخی و ارزشمندی نگهداری می‌شود:

  • - عبای پیامبر
  • - یک دندان، یک تار مو و جای پای ایشان
  • - دست‌نوشته‌ای از پیامبر
  • - شمشیر پیامبر و شمشیرهای امام علی، ابوبکر، عمر، عثمان، حمزه (ع) و جعفر طیار
  • - شمشیر برخی خلفای عباسی و اموی و شمشیر یزید بن معاویه
  • - قاب سنگ سیاه کعبه
  • - کلید، قفل طلایی و پرده‌های کعبه
  • - قرآن قدیمی نگاشته شده بر چرم
  • - لباس و زیرانداز منزل حضرت فاطمه
  • - زره و استخوان دست، منصوب به حضرت یحیی
  • - عمامه‌ی منصوب به حضرت یوسف
  • - عصای منصوب به حضرت موسی
  • - خنجر و تخت پادشاهی متعلق به نادرشاه افشار
  • - توپ جنگی قاپی‌موزه
  • - مجموعه کامل از لوازم شخصی، جنگی و تصاویر پادشاهان عثمانی و خانواده‌شان

 

ازجمله این اشیا ارزشمند هستند همچنین از دیگر بخش‌های مهم می‌توان به موزه کاشی و سرامیک اشاره کرد که آن هم در مجموعه توپکاپی واقع شده است. در ضمن موزه باستان شناسی هم بخش دیگری از توپکاپی امروز است؛ که در حیاط اول این مجموعه (حیاط سپاه) قرار دارد. در موزه‌ی باستان شناسی تابوت منصوب به اسکندر که از جنس سنگ است و بخشی از نمای سردر معبد آتن، قرار دارد؛ موزه‌ی دیگر در این مجموعه موزه‌ی «شرق باستان» است که در آن نمونه‌هایی از هنرهای سومری، بابلی و آشوری برای بازید قرار گرفته است.

توپکاپی شهری ممنوعه در شبه جزیره ای در قلب استانبول

از اشیای نفیس دیگری که در توپکاپی نگه‌داری می‌شوند می‌توان «خنجر توپکاپی» را نام برد که سال ۱۹۶۴ «ژول داسن» کارگردان آمریکایی بر مبنای داستانی از سرقت این خنجر باارزش، فیلمی به نام توپکاپی ساخت. جاشمعی‌های طلایی که نماد جان مقدس هستند، الماس ۸۶ قیراطی به نام «قاشق‌چی»، یک قطعه زمرد بزرگ و تخت‌های پادشاهی از دیگر اشیا مهم و نفیس توپکاپی هستند.

کتابخانه کاخ توکاپی

توپکاپی شهری ممنوعه در شبه جزیره ای در قلب استانبول

کتابخانه معروف توپکاپی «احمد سوم» نام دارد و کتاب‌های موجود در آن به مهر این سلطان مَمهور شده است. این کتابخانه که در قرن ۱۸ م به این مجموعه اضافه شد، دارای پنجره‌هایی از جنس عاج فیل است و در آن ۱۸ هزار جلد کتاب نگهداری می‌شود که همگی تاریخی و ارزشمند هستند. بهترین و ناب‌ترین مجموعه کتب مینیاتور، نسخ خطی، معماری، نقاشی، طرح‌ها و نقوش اسلامی نیز در کتابخانه‌ی احمد سوم قرار دارند. کتبی که از منابع غیراسلامی هستند نیز بالغ‌بر چند هزار جلد هستند که به غنای این کتابخانه کمک کرده‌اند؛ همچنین امروزه مهم‌ترین مجموعه‌ی نگارگری و مینیاتور جهان با بیش از چند هزار جلد کتاب در کتابخانه‌ی احمد سوم توپکاپی قرار دارد.

توپکاپی شهری ممنوعه در شبه جزیره ای در قلب استانبول

با توجه به علاقه‌ی پادشاهان عثمانی به نقاشی، مینیاتور و خطاطی، مجموعه‌ای شامل بیش از ۶۰۰ جلد کتاب کهن و نفیس نیز در این حوزه‌ها در کتابخانه وجود دارد که حاصل ذوق شخصی و اثر سلاطین بوده است؛ در ضمن یک قرآن خطاطی شده به قلم خوشنویس نامی ایرانی «محمود نیشابوری» نیز جزو گنجینه‌ی این کتابخانه است. یک مجموعه‌ی هشت جلدی از جزییات ساخت مسجد زیبای سلطان احمد نیز در این کتابخانه نگه‌داری می‌شود. بد نیست بدانید که در کنار کتابخانه اتاق‌های مینیاتور، پرتره‌های سلاطین، ساعت‌ها و دیگر اشیای قدیمی وجود دارند؛ که بازدید از آن‌ها هم جذابیت خاص خودش را دارد.

نکاتی که هنگام بازدید از توپکاپی باید بدانید

توپکاپی شهری ممنوعه در شبه جزیره ای در قلب استانبول

توپکاپی از زمان ساخت تا حدود ۱۶۰ سال قبل مرکز فرمانروایی حاکمان عثمانی بود تا اینکه «سلطان عبدالمجید» تصمیم گرفت مکان اداره حکومت را به کاخ دلمه باغچه که یک کاخ مدرن بود، منتقل کند. در دوران اوج حکومت عثمانی و رونق کاخ حدود ۴ هزار نفر و طبق برخی گفته‌ها ۱۰ هزار نفر ساکن این شهر ممنوعه بوده‌اند. سبک معماری توپکاپی تلفیقی از معماری عثمانی و باروک را شامل می‌شود.

توپکاپی شهری ممنوعه در شبه جزیره ای در قلب استانبول

سازمان یونسکو توپکاپی را به‌عنوان بهترین قصر کل دوران امپراتوری عثمانی انتخاب کرده است و همین عامل باعث شده است که تعداد گردشگرانی که می‌خواهند این نمونه‌ی عجیب از طراحی کاخ و باغ را ببینند، روزبه‌روز بیشتر شود. سریال ترکیه‌ای و پرطرفدار «حریم سلطان» هم در مجموعه‌ی توپکاپی فیلمبرداری شده است.

اگر با کودکان به بازدید توپکاپی می‌روید، بدانید که کالسکه کودک را نمی‌توان وارد فضای داخلی موزه برد.
در روزهای تعطیل مذهبی مانند عید فطر یا قربان، صبح‌ها موزه تعطیل است. برای بازدید از موزه‌ی توپکاپی می‌توانید غیر از سه‌شنبه‌ها باقی روزهای هفته از ساعت ۹ صبح تا ۷ عصر به این شبه جزیره مرموز سفر کنید.

اگر قصد بازدید از کاخ توپکاپی را دارید، می‎توانید تور ترکیه ارزان و تور استانبول نوروز 99 رو در کی سفر بیابید.

راهنمای سفر به استانبول

نکاتی کلی در سفر به استانبول و اپلیکیشن های مفید این سفر را در اینجا بخوانید و بشناسید:

نکات صروری در سفر به استانبول

اپلیکیشن های کاربردی در سفر به استانبول

دسته ها:
}