لطفا صبر کنید...

راهنمای سفر به شوشتر ؛ هرآنچه قبل از سفر باید بدانید !
امتیاز 0/5 از 0 نظر
0

1398/03/24

راهنمای سفر به شوشتر را در اینجا بخوانید. کی سفر هر آنچه قبل از سفر را که باید بدانید در این مطلب آورده است. شوشتر از شهر‌های دیدنی و تاریخی استان خوزستان است که در جنوب غربی ایران قرار دارد. موقعیت جغرافیایی این شهر در استان خوزستان، در مرکز آن قرارگرفته و به سمت شمال متمایل است. ازنظر جغرافیای طبیعی، دامنه‌های پایانی رشته‌کوه‌ زاگرس، مرز شرقی این شهرستان محسوب می­‎شوند و رود دز مرزِ غربی آن را تشکیل می­‎دهد. شوشتر از اطراف با شهرستان‌های اهواز ( معرفی شهر اهواز )، دزفول، گتوند، مسجدسلیمان، هفتکل و شوش ( راهنمای سفر به شوش ) همسایه است.

راهنمای سفر به شوشتر

راه ها و مسیر‌های دسترسی به شوشتر

مسیر جاده ای شوشتر

برای سفر به شوشتر از طریق ماشین‌های شخصی از این جاده‌ها می‌توانید استفاده کنید:

  • جاده‌ی اهواز ـ شوشتر
  • جاده‌ی دزفول ـ شوشتر
  • جاده‌ی مسجدسلیمان ـ شوشتر
  • جاده‌ی شوش ( معرفی شهر باستانی شوش ) ـ هفت‌تپه ـ چغازنبیل ـ شوشتر

مسیر هوایی شوشتر

شهر شوشتر فاقد فرودگاه است، اما می‌توان با هواپیما به اهواز یا دزفول رفته و از آنجا با طی مسافتی با ماشین، به شوشتر رسید. اهواز تا شوشتر ۹۰ کیلومتر فاصله دارد و فاصله‌ی دزفول تا شوشتر ۶۰ کیلومتر است. به‎طور مثال می‎توانید بلیط هواپیما تهران اهواز را در کی سفر بیابید.

راه آهن شوشتر

ایستگاه قطار نیز در شهر شوشتر وجود دارد و می‌توان از طریق خط‌ ‌آهن سراسری به این شهر سفر کرد.

آب و هوای شوشتر

تابستان و پاییزِ شوشتر بسیار طول می­کشد و زمستان و بهارهای آن بسیار زود‌گذراست. این منطقه در زمستان و پاییز آب و هوایی مدیترانه‌ای دارد و در فصل بهار آب‌وهوای آن بسیار دلپذیر است. گرم‌ترین ماه سال تیر و سردترینِ آن، دی ماه است که البته هیچ‌وقت دما در این منطقه به زیر صفر نمی‌رسد.

جاذبه های تاریخی شوشتر

طبق نظر باستان­شناسان، تاریخ شوشتر به ده‌ها هزار سال پیش بازمی‌گردد. گیریشمن، باستان‌شناس فرانسوی، غار پبده در اطراف این شهر را نخستین سکونتگاه انسان در ایران معرفی می­کند. با این تفاسیر، این شهر سرشار از دیدنی‌های تاریخی است که از پیشینیان برای ما به یادگار مانده‌اند و برای علاقه‌مندان به تاریخ جذاب هستند.

راهنمای سفر به شوشتر

سازه های آبی شوشتر

سازه های آبی تاریخی شوشتر مجموعه ای است متشکل از پل‌ها، بندها، آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌هایی عظیم که در ارتباط باهم عمل می‌کردند و عمل هدایت آب را انجام می­دادند. آبی که با عبور از دشت‌های جنوبی، نیاز کشاورزان و باغداران منطقه را برای هزاران سال تأمین می‌کرد. این مجموعه آبی که از دوران هخامنشیان تا عصر ساسانیان برای استفاده‌ی بهتر از آب مورداستفاده مردم قرار داشت، به‌عنوان بزرگ‌ترین مجموعه صنعتی پیش از انقلاب صنعتی شناخته می‌شود و در سال ۲۰۰۹ میلادی، با عنوان نظامِ آبیِ تاریخیِ شوشتر، در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

سازه های آبی شوشتر

راهنمای سفر به شوشتر

زیگورات چغازنبیل از دیگر آثار تاریخی استان خوزستان است کهدر فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است. دیدن این اثر تاریخی در سفر به خوزستان توصیه می شود.

بخش هایی از مجموعه سازه های آبی شوشتر

بند میزان

بند میزان متعلق به دوران ساسانی است و یکی از بخش‌های مهم سازه های آبی باستانی شوشتر به شمار می‌رود که به همراه دیگر بخش‌های مجموعه، موجب آبیاری ۴۰۰۰۰ هکتار دشت میان آب شوشتر می­شد. این بند، آب کارون را بین رودهای شطیط و گرگر تقسیم می‌کند. بند میزان چنددهانه دارد که مهم‌ترین آن‌ها دهانه‌ای است که عمل تنظیم میزان آب دوشاخه‌ی رودخانه را انجام می‌دهد.

راهنمای سفر به شوشتر

برج کلاه فرنگی

برج کلاه فرنگی در نزدیکی رود کارون قرارگرفته و مشرف‌به بند میزان است. این برج در ارتفاع ۴ متری از سطح زمین ساخته‌شده و نمای بیرونی آن با سنگ‌های تراش‌خورده پوشیده شده بود؛ امّا در اثر فرسایش و گذر زمان در حال حاضر متأسفانه تنها ۳ متر از ۷ متر ارتفاع برج سنگ‌کاري است و باقی سنگ‌های نمای بیرونی فروریخته‌اند. نظریه‌های متفاوتی درباره‌ی تاریخ و کاربرد این برج هشت‌ضلعی وجود دارد که بر طبق یکی از آن­ها در گذشته این برج، جایگاه دیده‌بانی قیصر روم یا شاپور ساسانی بوده که هنگام نظارت بر کار کارگران مشغول در بند میزان از آن استفاده می‌کرد. نظریه‌ی دوم امّا می‌گوید کلاه فرنگی مکانی بوده که از آن بر مقدار و شدّت جریان رودخانه نظارت داشتند. نظریه سومی نیز وجود دارد که عمر کلاه فرنگی را به زمان داریوش هخامنشی نسبت می‌دهد. دکتر محسنیان راد، استاد دانشگاه و جامعه‌شناس، این ایده را مطرح می‌کنند که کلاه فرنگی، در قدیم به‌عنوان بخشی از برج‌های پیام‌رسانی هخامنشیان به شمار می­رفته است.

راهنمای سفر به شوشتر

برج کلاه فرنگی در سال ۲۰۰۹ به‌عنوان بخشی از مجموعه‌ی سازه های آبی شوشتر، در یونسکو به ثبت رسیده است.

نهر داریون و رودخانه دستکند گرگر

گرگر بزرگ‌ترین شاخه دستکند رود کارون است که در بند میزان از شاخه رود جدا می­شود و دوباره در روستای بندقیر به آن می‌پیوندد. این شاخه به همراه نهر داریون که دومین نهر بزرگِ دست­ساز انسان بعد از گرگر است، بخش‌های دیگری از سازه های آبی شوشتر هستند که آب را به زمین‌های کشاورزی اطراف هدایت می­‎کنند. «داریون» برگرفته از نام داریوش است که بعد از هزاران سال همچنان نام سازنده‌ خویش را یدک می‌کشد.

راهنمای سفر به شوشتر

قلعه سلاسل

قلعه سلاسل روزگاری دژی مستحکم برای دفاع از شهر شوشتر در مقابل حملات بیگانگان محسوب می­‎شد؛ دژی که آب نهر داریون را کنترل و نظارت می‌کرد و والی خوزستان در آن مستقر بود.

مشخص نیست که سلاسل در دوران هخامنشیان ساخته‌شده یا در عصر ساسانیان؛ در این باب متون تاریخی روایت‌های متفاوتی بیان کرده‌اند، امّا طبق شواهد موجود می‌دانیم که این قلعه‌ی کهن چندین بار مورد مرمت قرارگرفته است. یک‌بار به دست فتحعلی خان پسر واخشتوخان در قرن ۱ هجری و بار دیگر در سال ۱۲۳۷ به دست محمّد علی میرزای دولتشاهی. یک­بار نیز امر نظامالسلطنه حسینقلی خانِ مافی در سال ۱۳۰۷ آن را به‌طور کامل مرمت کرده است

راهنمای سفر به شوشتر

از این دژ بزرگ که زمانی دارای برج‌ها، سربازخانه‌ها، حمام‌ها، طویله‌ها، شبستان‌ها، باغچه‌ها، قورخانه، نقاره‌خانه، آشپزخانه، حرم‌خانه و قاپی‌های متعدد بود، امروزه تنها تونل‌های داریون و اتاق‌های زیرزمینی و شوادان‌هایش (زیرزمین‌های منازلی که بافت قدیمی دارند)، باقی‌‌مانده که البته باوجود تخریب‌های فراوان همچنان نیز ارزش دیدن دارند.

 

پل شادروان یا بند قیصر

پل شادروان نزدیک به ۵۰۰ متر طول دارد و از ۴۴ دهانه‌ی بزرگ و ۴۳ دهانه‌ی کوچک تشکیل‌شده است که در حال حاضر بیشتر آن­ها تخریب‌شده‌اند و ۹ دهانه در سمت شمال و ۲۸ دهانه در ضلع جنوبی پل باقی‌مانده است.

راهنمای سفر به شوشتر

 این پل بزرگ که اثری دیگر از مجموعه‌ی نظام آبی تاریخی شوشتر به شمار می­رود؛ به دستور شاهپور یکم، شاهنشاه ساسانی، ساخته‌شده است، وی بعد از به اسارت گرفتن والریانوس، امپراتور روم، او را مجبور کرد که در ساختمان سدِّ نزدیک به شوشتر کار کند.

بند قیصر که قدیمی‌ترین پل جهان محسوب می­شود، توسط مهندسین رومی احداث‌شده است، زیرا مهارت و فنون رومیان در آن زمان برای ایرانیان بسیار ارزشمند بود. فردوسی هم در شاهنامه خود ابیاتی را در وصف ساختن پل شادروان که توسط رومیان ساخته‌شده، بیان کرده است.

پل بند ماهی بازان

بند ماهی بازان یا بند خدا آفرین یک بند طبیعی است که به‌منظور بالا آوردن فشار آب و بالا نگه‌داشتن سطح آب در مسیر رودِ دست‌کند گرگر پیش‌بینی‌شده بود. این بند یک‌رشته سنگ یکپارچه است که در وسط آن سه دیوارِ ساخته‌شده از مصالح تعبیه‌شده است.

راهنمای سفر به شوشتر

بند شرابدار 

بند شرابدار که قسمتی دیگر از سازه های آبی شوشتر است به‌واسطه باغ‌های انگوری که در اطراف آن قرار داشته است به این نام معروف شده است. این بند، در میان دو بناي آبي مهم پل بند لشكر و پل بند ماهی بازان، بر روی نهر رقت که یکی از انشعاب‌های رودخانه‌ی داریون است بناشده است.

بند لشکر

پل بند لشکر روی نهر رقت و در کنار دروازه‌ی لشگر که یکی از دروازه‌های تاریخی شوشتر است بناشده است. پیشینه‌ی ساخت پل بند لشگر، همانند دیگر بناهای آبی تاریخی شوشتر، به دوره‌ی ساسانیان بازمی‌گردد، امّا این بنا در دوران صفویه یک‌بار مورد تعمیر قرارگرفته است. طول این پل که با ماسه‌سنگ و ساروج ساخته‌شده ۱۲۴ متر و ارتفاع آن ۸/۵ متر است.

راهنمای سفر به شوشتر

دیگر جاذبه های تاریخی شوشتر

شوشتر شهری است تاریخی و پر از دیدنی‌های ارزشمند. هیچ‌کس از تماشای زیبایی‌های این شهر دل‌زده نمی‌شود. از دیگر آثار تاریخی که سبب زیبایی دوچندان این شهر شده، می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

 

مسجد جامع شوشتر: قدمت مسجد جامع شوشتر به زمان سیزدهمین خلیفه‌ی عباسی و ولایت امام حسن عسکری (ع) بازمی‌گردد. در این مسجد کهن کتیبه‌هایی به خطِّ کوفی وجود دارد که دستورهای حکومتی آن دوره مانند ممنوعیت کبوتربازی را به نمایش گذاشته­اند و کتیبه‌هایی نیز وجود دارند که احادیثی بر روی آن‌ها حک‌شده است. البته بسیاری از این سنگ‌نوشته‌ها و کتیبه‌ها در اثر تعمیرهای دهه‌ی ۴۰ و بعدازآن از بین رفته‌اند و در حال حاضر تنها ۱۹ کتیبه در این محل باقی‌مانده است. مسجد جامع شوشتر از دو محراب، یک منبر بسیار قدیمی، حیاطی بزرگ، ۵۴ ستون بسیار محکم و سقف‌هایی گنبدی شکل تشکیل‌شده است. معماری این مسجد بسیار زیبا است و دارای تزئینات چشم‌نوازی مانند کنده‌کاری‌ها، گچ‌بری‌ها و آجرکاری‌های شلوغ و پُر از نقش‌های اسلیمی است.

راهنمای سفر به شوشتر

دخمههای زرتشتی در شوشتر

گور دخمه‌ها یا استودان‌ها، نام اتاق‌های کوچک مکعب شکلی ست که در کمر کوه کَنده می‌شدند. این دخمه‌ها گورستان زرتشتیانی محسوب می­شدند که مردگان خود را دفن نمی‌کردند بلکه آنان را در دخمه‌ها می‌گذاشتند تا پرندگان و جانوران گوشت آن‌ها را بخورند. گور دخمه‌های زیادی در بیرون و شمال شوشتر دیده‌شده‌اند و قدمت این گورستان‌های زرتشتی به دوران پیش از اسلام برمی‌گردد.

راهنمای سفر به شوشتر

بند دختر

پل بند دختر آب‌های کارون را در پشت خود ذخیره می‌کرد تا بالا آمدن سطح آب، منجر به پر شدن دو تونل در دو طرف رود بشود. این پلِ سنگی و ساروجی، در آخرین تنگه‌ی کوهستانی که رود کارون از آن عبور می‌کند، بناشده است و نام آن برگرفته از «قلعه‌ دختر» در همان نزدیکی است.

باغ خان شوشتر

مجموعه‌ی باغ خان که از آثار دوره‌ی قاجاریه به شمار می­رود، باغی است در کنار رود گرگر که آب موردنیاز خود را از طریق کانال‌های مربوط به مجموعه‌ی آبشارها و آسیاب‌های تاریخی شوشتر تأمین می­کرد درختان باغ اکثراً درختان میوه هستند، همچون انار، توت، انجیر، خرما، موز و مرکباتی مثل پرتقال، نارنج و لیموترش. در این میان درختچه‌های زینتی مثل گل محمدی نیز دیده می­شود. مساحت باغ چیزی نزدیک به ۱۶۰۰ مترمربع است و راه ورود به آن، یک دالان است.

راهنمای سفر به شوشتر

کاروانسرای افضل

کاروانسرای افضل در دوره‌ی قاجاریه احداث‌شده است. این کاروانسرا در گذشته متعلق به خاندان افضل بوده است و در حال حاضر محل برگزاری نمایشگاه دائمی صنایع‌دستی به شمار می­رود. سرای افضل در چهار طبقه ساخته‌شده و قریب به ۱۰۰۰ مترمربع مساحت دارد. بخشی از این سرا، شامل عمارتی آجری و نوساز است که در ضلع جنوبی ساختمان واقع‌شده است.

راهنمای سفر به شوشتر

فرهنگ و هنر در شوشتر

شوشتر ازنظر ادبیات و موسیقی، فرهنگی بسیار غنی دارد. به‌عنوان‌مثال درزمینهٔ موسیقی نام «شوشتری» به‌عنوان یکی از انشعابات دستگاهِ شور در موسیقی سنتی ایرانی ثبت‌شده ‌است و ازلحاظ ادبیات شعر‌ها و ضرب‌المثل‌ها و حکمت‌های شوشتریِ فراوانی به یادگار مانده است. هم‌چنین از میان شوشتریان دانشمندان، علما، مجتهدین و شخصیت‌های برجسته‌ای همچون قاضی نور اله شوشتری، ابوالعلاء شوشتری، شیخ مجتهد شوشتری، پروفسور نادر شوشتری و شیخ محمدتقی شوشتری برخاسته‌اند.

زبان مردم شوشتر

زبان شوشتری درواقع همان زبان خوزی است. زبان خوزی، زبانی باستانی ست از خاندان زبان‌های هند و ایرانی که هنوز بر زبان مردم خطّه‌ی جنوب به‌خصوص مردم شوشتر، دزفول و اطراف جاری است. واژگان و ساختارش بسیار ساده است و راحت و شیرین بر زبان می‌نشیند.

سوغات و خوراکی های شهر شوشتر

انواع لبنیات محلّی مثل ماست و دوغ محلّی، شیر، شیر برنج، ماست موسیر، روغن محلّی، کره‌ی محلّی و سرشیر شوشتر بسیار معروف است و هم‌چنین ترشیجات مختلفی مثل لگجی، ترشی سیر، موسیر و بندری و مخلوط از ترشیجاتی است که گردشگران از این شهر به سوغات می‌برند. از دیگر سوغاتی های خوراکی شوشتر می‌توان به زردک، کلوچه، سبزی خورشتی، ارده، حلوا کنجدی، حلواشکری، حلوا قبیط، آش قلقل، حلیم و... اشاره کرد.

راهنمای سفر به شوشتر

صنایع‌دستی شوشتر

نساجی سنّتی، پارچه‌بافی، كپو بافي، احرام بافی، جاجیم‌بافی، سجاده بافی از صنایع‌دستی شوشتر هستند كه این روز‌ها احيا شدند و هنرمندانی در شوشتر به فعالیت‌ در این زمینه‌ها مشغول‌اند.

کپو از پیچش ساقه‌های جوان و مرکزی نخل به دور کرتک شکل می‌گیرد و بعد دستان هنرمند کپو‌باف با کاموای الوان رویش نقش می‌اندازد که زیبایی آن را بیشتر می­کند.

راهنمای سفر به شوشتر

جاجیم‌بافی یکی از صنایع‌دستی‌ شوشتر است که از دیرباز در میان خانواده‌های روستایی و عشایر رواج داشته است و یکی از منابع اصلی درآمد مردم این منطقه محسوب می­شد. جاجیم که به‌عنوان زیرانداز و یا بالاپوش گرم استفاده می‌شود از نخ‌های رنگین و ظریف پشمی یا پنبه‌ای یا آمیزه‌ای از این دو بافته می‌شود.

احرامی از دیگر محصولاتی است که در شوشتر بافته می‌شود. احرامی پارچه‌ای است با تار پنبه‌ای و پود پشمی که در رنگ‌های سبز، سفيد، سرمه‌ای، زرد، نارنجی، قرمز تهیه می‎شود.

دسته ها:
}