لطفا صبر کنید...

معرفی حرم مطهر امام رضا (علیه السلام) در مشهد مقدس
امتیاز 0/5 از 0 نظر
0

1398/03/11

علی بن موسی الرضا (ع) امام هشتم شیعیان دوازده امامی در مدینه چشم به جهان گشود. پدر ایشان امام موسی کاظم (ع) و مادرشان نجمه خاتون نام داشتند. مأمون، خلیفۀ عباسی برای مقابله با شورش‌ها و اعتراض‌ شیعیان ولایت توس را به امام رضا (ع) سپرد؛ اما چندی بعد پشیمان شد و برای از میان برداشتن امام رضا (ع) به او سم خوراند. سرانجام امام پس از 20 سال امامت در یکی از روستاهای سرزمین توس (شهر مشهد کنونی) به شهادت رسید.

در اینجا می‎توانید ویدیو معرفی مشهد مقدس را ببینید:

راهنمای سفر به مشهد

معرفی حرم مطهر امام رضا (علیه السلام) در مشهد مقدس

حرم امام رضا (ع) مجموعه‌ای بزرگ پیرامون آرامگاه امام رضا (ع) متشکل از مسجدها، موزه‌ها، کتابخانه‌ها، رواق‌ها و صحن‌هاست. در دوره‌های گوناگون تاریخی، به مساحت این مجموعه افزوده شده. امروزه حرم مقدس امام رضا (ع) با حدود یک میلیون مترمربع مساحت یکی از وسیع‌ترین اماکن مذهبی در جهان است. در تمام دوره‌های تاریخی این مکان کانون توجه بوده است، اما توجه ویژه به این مکان از زمان حکومت تیموریان آغاز و تا به امروز ادامه یافته. در زمان حکومت صفویان نیز این حرم مورد توجه خاص پادشاهان قرار می‌گرفت. کهن‌ترین بخش این مجموعه، مدفن امام رضا (ع) است. فضایی که امام در آنجا دفن شده‌اند را روضه منوره به معنی باغ نورانی می‌نامند. وسعت این فضای مربع شکل 18903 مترمربع است.

معرفی حرم مطهر امام رضا (علیه السلام) در مشهد مقدس

اولین سنگ در سال 516 ه‍.ق بر روی مدفن امام قرار گرفت. دومین سنگ، اکنون بر روی مدفن امام در سرداب قرار گرفته است. سومین سنگ با رنگ چمنی از معدنی در یزد هم‌زمان با ضریح پنجم بر روی مدفن طبقۀ همکف قرار گرفت.

تاریخچه ضریح امام رضا (ع)

نخستین ضریح برای مرقد امام رضا (ع) در زمان حکومت صفویه، دوران پادشاهی شاه طهماسب ساخته و نصب شد. از زمان حکومت صفویه تا زمان حال پنج ضریح برای مدفن امام استفاده شده است. دومین ضریح که با جواهرهای بسیاری زینت داده شده بود در زمان حکومت شاهرخ میرزا، نوۀ نادرشاه افشار، به حرم هدیه شد. سومین ضریح که در ظاهر بسیار ساده اما از ورقه‌های طلا ساخته شده بود را فتحعلی شاه به مجموعۀ حرم هدیه داد که در نهایت پوسید. چهارمین ضریح معروف به شیر و شکر یا طلا و نقره توسط سید ابوالحسن حافظیان، از استادان قلم‌زنی ایران در اصفهان زیر نظر حاج محمد تقی ذوفن ساخته شد. این ضریح در سال 1379 به موزۀ حرم تحویل داده شد. پس از ضریح چهارم، پنجمین ضریح طرحی از استاد محمود فرشچیان بود. اجرای این طرح توسط جمعی از استادان هنرمند از جمله خداداد اصفهانی، استاد قلم‌زن و زرگر، استاد موحد خطاط معروف و... انجام شد.

معرفی حرم مطهر امام رضا (علیه السلام) در مشهد مقدس

پس از حرم کهن‌ترین بنا، مسجد بالاسر در غرب مدفن امام رضا (ع) است. قدمت این مسجد به دورۀ حکومت صفویه باز می‌گردد.

گنبد حرم امام رضا (ع)

گنبد حرم امام رضا (ع) که ارتفاع آن تا زیر نقطه مرکزی 19 متر و تا بالای طوق 31 متر است از دو پوسته‌ی درونی و بیرونی از جنس آهن و طلا ساخته شده است. کاشی کار گنبد استاد کمال‌الدین یزدی و خطاط کتیبه دور گنبد، استاد علیرضا عباسیست. طلاکاری و خطاطی مجدد گنبد به دستور شاه عباس صفوی در 1010 ه‍.ق انجام شد. در زمان حکومت شاه سلیمان صفوی نیز طلاکاری مجدد این گنبد صورت گرفت. در خوش‌نویسی مجدد کتیبۀ دور گنبد، خطاطی کتیبه توسط استاد محمدرضا امامی انجام شده است.

معرفی حرم مطهر امام رضا (علیه السلام) در مشهد مقدس

دوازده مناره در بناهای مجموعۀ حرم وجود دارد. این مناره‌ها از دیرباز در فرهنگ ایران جایگاه ویژه‌ای  داشته‌اند. مناره هم به عنوان محل اذان گفتن و هم راهنمایی مسافران بسیار کاربردی بوده است.

مسجد گوهرشاد

مسجد گوهرشاد در قرن 9 ه‍.ق یعنی در عهد تیموری، به دستور گوهرشاد، همسر شاهرخ تیموری، بنا شد. ساخت این مسجد دوازده سال به طول انجامید.

مسجد گوهرشاد

مسجد گوهرشاد

حرم امام رضا (ع) چهار ایوان دارد. ایوان شمالی، جنوبی، شرقی و غربی.

صحن های حرم امام رضا (ع)

اطراف مدفن امام رضا (ع) در فضای باز تعدادی صحن وجود دارد. هر صحن توسط ایوان‌ها و رواق‌هایی محصور شده است. مساحت تمام صحن‌های حرم 225.223 مترمربع است. بزرگ‌ترین صحن حرم، صحن جامع رضوی در جنوب حرم با 60.188 مترمربع است. صحن‌های دیگر حرم انقلاب، آزادی، جمهوری اسلامی، قدس، غدیر، هدایت و کوثر نام دارند.

معرفی حرم مطهر امام رضا (علیه السلام) در مشهد مقدس

فضاهایی دارای سقف پوشیده در پیرامون حرم با نام رواق وجود دارند. بزرگ‌ترین رواق حرم، 6300 مترمربع مساحت دارد. این رواق، امام خمینی نام دارد. دیگر رواق‌های اطراف حرم عبارت‍اند از: دارالحُفّاظ، دارالسّیاده، دارالشّرف، دارالشّکر، دارالفیض، توحیدخانه، گنبد الله‌ وردی‌خان، دارالضّیافه، دارالسّعاده، گنبد حاتم‌خانی، دارالسّلام، دارالسّرور، دارالعزّه، دارالذّکر، دارالزّهد، شیخ بهاءالدین، دارالعباده، دارالاخلاص، دارالولایه، دارالاجابه، دارالهدایه، دارالرّحمه، دارالحکمه، دارالحجّه، دارالمرحمه، شیخ طوسی، شیخ حرّ عاملی، دارالحجّه، کوثر، غدیر و دارالکرامه.

معرفی حرم مطهر امام رضا (علیه السلام) در مشهد مقدس

کتابخانه های حرم امام رضا (ع)

همانطور که در ابتدای متن گفته شد، حرم مجموعه‌ای متشکل از کتابخانه‌ها، مساجد، موزه‌ها و... است. در متن دیگری به صورت اجمالی، موزه‌های آستان قدس رضوی و موزه‌های مشهد معرفی شدند. اما کتابخانه‌های این مجموعه عبارت‌اند از:

کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی

این کتابخانه 12400 نسخۀ خطی، چاپ سنگی و چاپی پیرامون را در بر می‌گیرد. قدمت برخی از این نسخه‌ها به قرن دوازدهم می‌رسد.

کتابخانه مرکزی آستان قدس رضوی

کتابخانه مسجد گوهرشاد

این کتابخانه معماری‌ای مشابه با معماری حمام گنجعلی خان کرمان دارد. این کتابخانه 65000 نسخۀ عربی، فارسی و لاتین را برگرفته است.

کتابخانه مسجد گوهرشاد

در حرم امام رضا (ع) چهار شخص مهم مدفون‌اند.

پیر پالان دوز

پیر پالان دوز از عرفای سلسلۀ ذهبیه بوده. بنای اولیۀ این آرامگاه مربوط به دورۀ حکومت صفویه است.

شیخ طبرسی

ابو علی فضل بن حسن ملقب به شیخ طبرسی و امین الاسلام از فقهای بزرگ شیعی عصر خود بوده است.

شیخ طبرسی

شیخ حرّ عاملی

حرّ عاملی از فقهای شیعۀ قرن یازدهم و مؤلف کتاب وسائل الشیعه است.

شیخ بهایی

بهاء الدین محمد بن حسین عاملی معروف به شیخ بهایی، فقیه، عارف، منجّم، ریاضیدان، ادیب و شاعر قرن دهم و یازدهم است.

شیخ بهایی

اگر قصد زیارت حرم امام رضا (ع) را کرده‎اسد، می‎توانید تور ارزان مشهد را در کی سفر بیابید. همچنین می‎توانید از خانه های تاریخی مشهد دیدن کنید و از مرکز خریدهای معروف مشهد سوغاتی های خود را بخرید .

دانلود برنامه سفر به مشهد

راهنمای سفر به مشهدراهنمای سفر به مشهد

دسته ها:
}