لطفا صبر کنید...

آثار تاریخی قشم
امتیاز 0/5 از 0 نظر
0

1398/01/23

حاشیه‌‌ی خلیج‌فارس پر از جزایر گوناگونی است که هرکدام زیبایی‌ها و شگفتی‌های منحصر به خودشان را دارند. قشم یکی از همین جزایری است که دنیای مخصوص به خودش را دارد و با طبیعت، بازارها و آب‌وهوای فوق‌العاده‌اش، می‌تواند بهترین مقصد برای مسافران باشد. ‌کسانی که کمی اهل گردش و سفر باشند، از سواحل، پارک‌ها و تفریحاتِ آبی این جزیره کم‌ و بیش اطلاعاتی دارند، ولی کمتر کسی از پیشینه و تاریخ قشم باخبر است! جزیره قشم نیز مانند جزیره کیش قدمتی طولانی دارد (در این‎جا می‎توانید با آثار تاریخی جزیره کیش آشنا شوید).  جزیره‎­ی زیبا قشم در سال‌های دور ابرکاوان نامیده می‌شد و از زمان ساسانیان یا دوره‌های قبل‌تر، آثار باارزشی را در خود جای‌داده است که حداقل یک‌بار دیدنِ آن‌ها خالی از لطف نیست.

در این مقاله تلاش کرده‌ایم گردشگران را با بناها و سازه‌های تاریخی این جزیره آشنا کنیم تا هنگام سفر به قشم، از آثار ارزشمند این جزیره لذت ببرند و درباره­‎ی قدمت و پیشینه­‎ی آن اطلاعاتی کسب کنند. پس برای آشنایی بیشتر با جزیره­ قشم و آثار تاریخی آن با ما همراه باشید.

قلعه­ قشم

قلعه­ پرتغالی‌ها یا همان قلعه­ قشم، بنایی عظیم و طولانی است که در بسیاری از بخش‌های حاشیه‌ای خلیج‌فارس دیده می‌شود، ولی قسمت اعظم آن در بندر قشم و در شمال این جزیره قرارگرفته است. قلعه­ قشم توسط دریانوردی به نام آلفونسو آلبرک در سال ۱۵۰۷ ساخته شد که بعدها پرتغالی‌های ساکنِ این جزیره آن را گسترش دادند. این قلعه­ باشکوه تماماً از گچ، سنگ‌های آهکی، مرجانی و ملات ساروج، با مساحتی در حدود ۲۰۰۰ مترمربع بنا شده است. در زمان تصرف پرتغالی‌ها، از این قلعه به­‎عنوان یک انبار استفاده می­‎شد که وسایل جنگی ارتش را در آن نگه‌داری می‌کردند؛ ولی بعدها در دوره­‎ی صفوی، این قلعه به تصرف ایرانیان درآمد. قلعه­‎ی پرتغالی‌ها از اشکال نامنظمی ساخته‌شده است، به­‎طوری­‎که دیوارهای بلند و قطوری آن‌ها را به هم متصل کرده و در هر گوشه­‎ی این ضلع‌ها برج‌های مراقبتی دیده می‌شود.

آثار تاریخی قشم

همچنین در این قلعه­‎ی منحصربه­‎فرد، تونلی ۳ کیلومتری وجود دارد که بیش‌ازپیش مسافران را به بازدید از این قلعه ترغیب می‌کند. ناگفته نماند که این اثر تاریخی، در سالیان اخیر گردشگران خارجی زیادی را جذب خود کرده است و علاقه­‎مندان برای دیدن آن می‌توانند به بندر لافت جزیره­ی قشم سفر کنند.

چاه های تلا لافت

یکی دیگر از آثار تاریخی قشم که توجه بسیاری از گردشگران و باستان­شناسان را جلب کرده، چاه هایی است که به تلا لافت معروف‌اند. این چاه‌های پرعمق که قدمتشان تا ۴۰۰ سال هم می‌رسد، در روستای لافت و در یکی از بندرهای این روستا ساخته ‌شده‌اند. چاه های تلا لافت داخل گودالی عظیم قرارگرفته و علل ساختشان، خشک‌سالی و نبود آب شیرین کافی در آن زمان بوده است. با گذشت چند صدسال، چاه های تلا لافت کاربردشان را در این روستا از دست نداده‌اند‌ و همچنان مردم بومی از آن‌ها برای جمع ‌آوری آب آشامیدنی استفاده می‌کنند. تعداد این چاه‎ های دیدنی در زمان‌های قدیم به ۳۶۶ عدد می‌رسید؛ اما امروزه بیشترشان در زیرِ خاک مانده‌ و تقریباً ۱۰۰ عدد از آن‌ها قابل ‌استفاده است. چاه های تلا لافت که یکی از آثار تاریخی مشهور در قشم محسوب می‌شود، نامشان را از شکل ساخت و ویژگی‌های دیگرشان گرفته­‎اند.

آثار تاریخی قشم

سد گوران

سدهای زیادی در قشم وجود دارد که طی سالیانی طولانی، برای ذخیره‎­ی آب استفاده ‌شده و با گذشت زمان، به سازه‌های تاریخی این شهر تبدیل شده‌اند. یکی از این سدهای معروف، سدّ گوران است که در دوره‎­ی هخامنشیان ساخته ‌شده­ و در فاصله‌ی ۷۷ کیلومتری از قشم، در روستای گوران قرار دارد. این سد یکی از آب‎گیرهای دیدنی جزیره­ قشم به‎شمار می­‎رود، چرا که در میان چندین کوه قرار دارد که جلوه­‎ا­ی ویژه­ به آن بخشیده است! قدمت کهن و موقعیت مکانی زیبایش باعث شده که علی‌رغم فاصله‌اش با قشم، گردشگران زیادی برای بازدید از آن، به روستای زیبای گوران سفر کنند.

آثار تاریخی قشم

آب انبار هلر

آب انبارهای قدیمی زیادی در جزیره­ قشم وجود دارد که بعد از گذشت سالیان دراز، با افسانه‌ها و داستان‌های مربوط به ساختشان، به یکی از نمادهای تاریخی این جزیره تبدیل شده‌اند. اگر بخواهیم یکی از معروف‌ترین آب انبارهای قشم را معرفی کنیم، باید از آب انبار هلر سخن بگوییم؛ آب‌انباری که در سال‌های آخر دوره­‎ی قاجار، برای جمع‌آوری آبی که از کوه‌ها سرازیر می‌شود، در روستای هلر قشم ساخته ‌شد. تعداد این قنات ها به ۱۷ عدد می‌رسد که سه تای آن‌ جدا بوده و نامشان چالو زیارت است. به گفته­‎ی بومیان و اهالی قدیمی جزیره، در آن سال‌ها رئیس محمود و دوستانش که از مردمانی اهل ایمان و دین بودند، آب انبار هلر را ساختند و به همین دلیل آب این قنات ها ثابت بوده و کم نمی‌شود. این آب انبار که قدمتی ۴۰۰ ساله دارد، در سال ۱۳۸۲ به ثبت ملی رسید.

آب انبار قصرصورت

آب انبار قصرصورت یکی دیگر از سازه‌های قدیمی و مجلّلی است که در دلِ بیابانی در جنوب شرقی جزیره­ قشم قرار دارد. این برکه‌ی قدیمی که متعلق به دوره‌ی قاجار است، به علت فرسودگی‌هایی که در اثر گذشت زمان ایجاد شده، اخیراً مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است. در گذشته، این آب انبار بخشی از قصرصورت بوده و به دختر یکی از امیران هرمز تعلق داشته است. داستان عاشقانه­‎ی این دختر و رقابتی که با خواهرش بر سر این عشق داشت، امروزه نیز زبانزد مردم این جزیره است! بسیاری از گردشگران، مخصوصاً کسانی که به تاریخ و داستان‌های عاشقانه علاقه‌مند هستند، برای دیدن این آب‌انبار به جزیره­ قشم سفر می‌کنند تا گوشه‌ای از این قصر زیبا را ببینند. این مکان تاریخی، در سال ۱۳۸۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آب انبار بی‌بی

از معروف‌ترین آب انبارهایی که در جزیره­ قشم قرار دارد، باید به آب انبار بی‌بی اشاره‌ کرد که در سال ۱۲۰۲ به‌عنوان اولین برکه ساخته شد. سازنده‌ی این آب انبار دیدنی، صوغیه است که همه از او به نیکی یاد می‌کنند. به علت گذر زمان، این مکان نیز همانند دیگر بناهای تاریخی و کهنِ این جزیره، بارها مورد مرمت و بازسازی قرارگرفته است. گفتنی است که آب انبار بی‌بی، از زمان ساخت تا به امروز کاربردش را حفظ کرده و با اینکه یکی از آثار دیرینه­‎ی ایران است، مردم قشم اجازه­‎ی استفاده از آن را دارند.

آثار تاریخی قشم

مسجد شیخ برخ

قشم نیز همچون دیگر شهرهای ایران، از مساجدی برخوردار است که از زمان‌های بسیار قدیم باقی ‌مانده‌اند. مسجد شیخ برخ از مهم‎­ترین مساجد قشم به شمار می­‎رود که قدمتی ۱۲۰۰ ساله دارد و در روستای کوشه واقع‌ شده. بر اساس مدارک و نشانه­‎های باقی‌ مانده، این مسجد اولین مسجدی است که در آن دوران ساخته ‌شده و مورد استفاده­‎ی مردم قرار گرفته. سازنده‎­ی این بنا، همت زاهدی نام داشت که به خواجه برخ معروف بود و به همین دلیل، مسجد مذکور، مسجد شیخ برخ نام گرفت. این مسجد در حوالی سال ۷۳۶، به علت زمین‌لرزه تخریب، و سپس یک سال بعد، توسط یکی از افراد متمول آن زمان با معماری ویژه‌ای از گچ‌کاری و کاشی‌کاری بازسازی شد. علاوه بر خود مسجد که یکی از مکان‌های گردشگری جزیره­ قشم محسوب می‌شود، نخلستان‌های اطراف آن نیز جذابیت این مکان را دوچندان کرده است. همچنین گورستان و زیارتگاه شیخ برخ که در مجاورت این مسجد قرار گرفته، از معماری بی‌نظیری برخوردار است که علاقه‌مندان به تاریخ و باستان‌شناسی می‎­توانند از آن­‎ها دیدن کنند.

آثار تاریخی قشم

اسکله­ تاریخی بندر لافت

اگر قرار باشد فقط یکی از آثار تاریخی قشم را معرفی کنیم، اسکله­ تاریخی بندر لافت بهترین انتخاب ما خواهد بود؛ چرا که این اسکله­‎ی زیبا، قدمتی به طول قدمت ایران دارد و شناسه­‎ی این منطقه نیز به شمار می­‎رود. اسکله‌ی بندر لافت، از زمان مادها، هخامنشیان و ساسانیان باقی ‌مانده است و طولی به ‌اندازه‌ی ۱۳۰ متر دارد. دیدن این اسکله علاوه بر اینکه حس و حال ایام قدیم ایران را برای مسافران زنده می­‎کند، برای تفریح نیز مناسب است، زیرا قایق­‎های ماهی‌گیری و کشتی‌های گردشگری فراوانی در آنجا مستقر شده‌اند و در خدمت گردشگران‌اند.

قلعه­ نادری

قلعه­ لافت قشم که به قلعه­ نادری شناخته می­‎شود، در زمان نادرشاه و به دستور او بنا شده است. این قلعه که در روستای لافت قرار دارد، ۲۵۰ سال پیش برای تسلط به تنگه­‎ی خوران ساخته شد؛ ولی امروزه به یکی از جاذبه‌ های تاریخی و گردشگریِ نه‌ تنها قشم، بلکه ایران تبدیل ‌شده است. در آن دوران، معماری این قلعه­ باشکوه به‌ شکل مربع بوده و هر گوشه­‎ی آن برجی بلند داشت. دیواره‌های آن نیز بسیار بلند بوده و از گچ و ساروج ساخته ‌شده بود. متأسفانه با گذشت زمان، این قلعه مورد فرسایش قرار گرفته و قسمت‌های زیادی از آن نابود شده است. با این‌حال، قسمت‌هایی همچون چند برج و یک دیوار سالم مانده است که گردشگران می‌توانند از آن‌ها بازدید کنند.

قلعه­ هرمز

یکی دیگر از جاذبه‌ های تاریخی قشم، قلعه­ هرمز است که در یکی از توابع این جزیره، به نام هرمز قرارگرفته. قدمت این قلعه­‎ی تاریخی به دوره‎­ی صفویه می­‎رسد که در آن زمان، از آن برای دفاع استفاده می‌شده. معماری قلعه­‎ی هرمز از دیگر قلعه‌ها متفاوت است، به‌ طوری ‌که نقشه‎­ی ساخت آن به ‌صورت اشکالی نامنظم بوده و دیوار‌هایی ضخیم و بلند داشت. امروزه این قلعه­‎ی زیبا، قسمت‌های مختلفی مانند تعدادی اتاق، انبار مهمات و چندین برکه و آب‌انبار دارد. قلعه­ هرمز در سال ۱۳۷۷ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

مسجد جامع قشم

مسجد جامع قشم با قدمت طولانی و معماری شگفت‎­انگیز خود، به یکی از پربازدیدترین آثار تاریخی قشم تبدیل‌ شده است. قدمت این مسجد، به سال‌ ۱۲۰۲ هجری قمری برمی‌گردد که در آن زمان، به دستور صوغیه، همسر پادشاه، بنا‌ شد. مسجد جامع قشم، منبر، محراب و شبستانی به شکل مستطیل دارد و به‌قدری بزرگ است که برای تحمل وزنش، ۱۶ عدد ستون ساخته شده! کاشی‌کاری‌ها، گچ­کاری‌ها و آینه‌کاری‌هایی که در معماری این بنا استفاده ‌شده، فضای داخلی آن را بسیار زیبا و باشکوه کرده است. گردشگران علاوه بر بازدید از این مسجد باعظمت، می‌توانند در مراسم‌ها و عیدهای مذهبی که همه ‌ساله در آن برگزار می‌شود، شرکت کنند.

آثار تاریخی قشم

مسجد توران شاه

یکی دیگر از مساجدی که در قشم واقع ‌شده و پیشینه‌ی تاریخی طولانی­‎ای دارد، مسجد توران شاه است که در زمان جنگ مغول‌ها و به دست توران شاه ساخته ‌شد. در ایام قدیم، زمین‌لرزه‌ای باعث شد تا یادگاری‌های باقی‌مانده در این مسجد به زیر خاک و آوار بروند؛ ولی بعد از حفاری، آن‌ها را احیا کرده و دوباره در مسجد قرار دادند. معروف‌ترین اثر باقی‌مانده در این مسجد کهن، منبر چوبی آن است که با آینه‌کاری‌های بسیاری تزئین‌شده است. این مسجد تا به امروز کاربرد خودش را از دست نداده و همچنان مردم از آن برای اقامه­‎ی نماز استفاده می‌کنند.

آثار تاریخی قشم

شهر خربز

یکی از جاذبه‌های تاریخی قشم که اخیراً مسافران و گردشگران فراوانی را به این جزیره کشانده، شهری است که از دل خاک بیرون آمده و آثار معماری و هنری بسیاری را نمایان کرده است. این شهر که خربز نام دارد، از یادگاری‌های دوران ساسانیان به شمار می‎­رود که با گذشت زمان، از رونق افتاده و در زیر چندین متر خاک مدفون ‌شده بود! باستان­ شناسان هنگام کندوکاو، موفق به کشف این شهر باستانی و چندین نوع آثار مربوط به سلسله­‎ی ساسانیان شدند. با این‎که شهر خربز شهری بزرگ نیست، ولی از آثار با ارزش ایران محسوب می‌شود.

آثار تاریخی قشم

خانه­ جری پولاک

جری پولاک از هنرمندان خارجی زبانی بوده که در زمان پهلوی در هرمز خانه‌ای از خود داشته و در آن زندگی می‌کرد. بعد از مرگ وی، خانه‌اش به یکی از مکان‎­های دیدنی قشم تبدیل شد و افراد زیادی مشتاق به دیدن این خانه­‎ی قدیمی هستند. امروزه، شورای شهر هرمز این خانه را در اختیار گرفته و برای بازدیدکنندگان، چندین دوچرخه در آن نگاه می‌دارد. خانه­ جری پولاک نیز بعد از چندین بار مرمت و بازسازی، به یکی از مکان­‎های تاریخی کشور تبدیل‌شده است. مسافرانی که می­‎‎خواهند سفری به تمدن و فرهنگ ایران داشته باشند، می­‎توانند از این خانه­‎ی زیبا دیدن کنند.

آثار تاریخی قشم

با مراجعه به سایت کی سفر تور قشم ارزان خریداری کنید. همچنین می توانید با مشاهده ویدیوی گردشی در جزیره قشم ، سفری کوتاه به این شهر داشته باشید. 

دسته ها:
}