لطفا صبر کنید...

ایاصوفیه - باغ ادیان ، بهشت گردشگران
امتیاز 0/5 از 0 نظر
0

1398/03/22

تاریخچه موزه ایاصوفیه استانبول

در سال‌های دور هر حاکمی که قصد داشت عظمت و شکوه کشورش را جاودانه کند، به سراغ ساخت یک بنای منحصربه‌فرد می‌رفت. ساخت یک بنای مذهبی باشکوه همیشه موردپسند حاکمان و مردم بوده است. حدود ۱۵۰۰ سال قبل امپراتور روم شرقی تصمیم گرفت برای سرزمین و مردمش میراثی جاودان بر جای بگذارد. او دستور داد تا یک کلیسای بزرگ در جایی که امروزه استانبول نام دارد ساخته شود. این کلیسا که سقفی چوبی داشت «کلیسای بزرگ» نامیده می‌شد و متعلق به مذهب اُرتُدُکس بود.

راهنمای سفر به استانبول

۴۴ سال بعد از ساخت، طی یک شورش و درگیری، کلیسای بزرگ در آتش سوخت؛ ۹ سال بعد یک کلیسای دیگر به سبک باسیلیکا (ساختمان‌هایی دراز شبیه به سوله‌های امروزی) جایگزین آن شد؛ ۱۱۵ سال بعد اما در طی یک شورش دیگر این کلیسا هم به تلّی از خاکستر تبدیل شد؛ چهل روز بعد از آتش‌سوزی، امپراتور «ژوستینین» دستور بازسازی کلیسا را صادر کرد و برای این کار علاوه بر به‌کارگیری برجسته‌ترین معماران یونانی، از مشورت ریاضی‌دان‌ها و فیزیکدان‌های بنام هم استفاده کرد. او پنج سال بعد وارد بنایی شد که امروزه به آن «ایاصوفیه» می‌گوییم.

ایاصوفیه - باغ ادیان ، بهشت گردشگران

در تاریخ ذکر شده است که بقایای ستون‌های «معبد آرتمیس» در «ازمیر» کنونی ـ یکی از عجایب هفتگانۀ جهان باستان ـ نیز در ساخت این بنای عجیب دوران جدید، مورد استفاده قرار گرفت.

ایاصوفیه - باغ ادیان ، بهشت گردشگران

نقل است که امپراتور به‌محض وارد شدن به کلیسا، جمله‌ای با این مضمون گفته است: «از حضرت سلیمان گذشتم!» که اشاره دارد به بنای افسانه‌ای «معبد سلیمان» در اورشلیم که طبق افسانه‌ها تا قبل از ایاصوفیه بزرگ‌ترین بنای ساخت بشر بوده است. در طی دوره‌ای از تاریخ، ایاصوفیه تبدیل به کلیسای مذهب کاتولیک شد و در حدود ۵۶۰ سال قبل با فتح استانبول به دست «سلطان محمد فاتح» ایاصوفیه به مسجد تبدیل شد. در حدود ۸۰ سال پیش هم به دستور «آتاتورک» کاربری آن به موزه تغییر کرد.

سبک معماری ایاصوفیه یا معماری بیزانس ، عصاره معماری یونان و روم

ایاصوفیه را می‌توان مهم‌ترین بنای ساخته‌شده در مکتب معماری «بیزانس» دانست؛ این مکتب  از سبک معماری یونان باستان و معماری امپراتوری روم ترکیب ‌شده و در آن عظمت و زیبایی بنا مورد تأکید قرار داشت. ساخت گنبد بزرگ بر روی نیم‌گنبدها، ستون‌های منظم در یک ردیف، استفاده از سنگ مرمر در کف سالن‌ها و استفاده از هنر موزائیک‌کاری برای تزئین دیوارها، از مهم‌ترین ویژگی‌های یک بنای ساخته ‌شده در مکتب معماری بیزانس است. تمامی این شاخصه‌ها در ساخت ایاصوفیه مورد استفاده قرار گرفته است و همه‌ی آن‌ها نیز در اوج مهارت اجرا شده‌اند.

ایاصوفیه - باغ ادیان ، بهشت گردشگران

مسجد ایاصوفیه، گسترش بنا و تزئینات ظریف

بعد از اینکه کاربری ایاصوفیه به مسجد تغییر پیدا کرد، به دستور سلطان محمد، ایجاد تغییرات در بنا آغاز شد. حدود ۱۰۰ سال بعد و با نظارت معمار بزرگ آن دوره، «معمار سینان» بخش‌هایی نظیر مناره، منبر، کتابخانه، فواره، حوض، مقبره‌ها، مدرسه و آشپزخانه به این بنا اضافه شدند.

ایاصوفیه - باغ ادیان ، بهشت گردشگران

در کنار این اضافات موارد مربوط به آئین مسیحیت هم از کلیسای سابق حذف شدند. برای مثال نقاشی‌های دیواری و موزائیک‌کاری‌ها که یکی از مشخصه‌های اصلی بناهای مذهبی مسیحیت هستند، به دستور سلطان محمد با گچ پوشانده شدند و بر روی آن‌ها نقوش اسلامی نقاشی شد و خوشنویسی نیز جای آن‌ها را گرفت.

ایاصوفیه - باغ ادیان ، بهشت گردشگران

راهنمای سفر به استانبول

بزرگترین گنبد جهان

سالانه بسیاری از معمار‌ها و دانشجوهای معماری برای بازدید میدانی از ایاصوفیه و دیدن گنبد آن به استانبول سفر می‌کنند. بعد از گذشت قرن‌ها از ساخت ایاصوفیه هنوز هم گنبد آن بزرگترین گنبد دنیاست و متخصص‌ها اعتقاد دارند ساخت این گنبد، تاریخ معماری را دچار تحول کرده است.

ایاصوفیه - باغ ادیان ، بهشت گردشگران

نکته‌ی جالب در مورد گنبد ایاصوفیه این است که در همان سال‌های نخستین ساخت، گنبد ۴۰ متری آن که توسط معمارهای یونانی طراحی شده بود، بر اثر زلزله تخریب می‌شود و در بازسازی گنبد، ارتفاع آن به ۵۵ متر افزایش پیدا می‌کند! وزن و تعادل این گنبد توسط نیم‌گنبدها، دیوارها و طاق ضربی بزرگ کنترل می‌شود ولی بعد از افزایش ارتفاع، معمارها برای ایمنی و تعادل این گنبد عظیم تصمیم گرفتند که دیوارهای کلیسا را نیز مقاوم‌سازی کنند.

مناره ها

ایاصوفیه ۴ مناره دارد که در طول دوران مختلف به این بنا اضافه شده‌اند. نکته‌ی جالب در مورد مناره های ایاصوفیه این است که آن‌ها از یک جنس و به یک اندازه نیستند! جنس مصالح ۳ مناره از سنگ مرمر سفید و جنس مصالح یک مناره از آجر قرمز است! اولین مناره، یک مناره چوبی بوده است که در همان زمان تغییر کاربری به دستور سلطان محمد فاتح ساخته شد؛ و بعدها در زمان «سلطان سلیم دوم» مناره ای آجری به‌جای آن بنا شد.

ایاصوفیه - باغ ادیان ، بهشت گردشگران

نکته‌ی دیگر این‌که از مناره های مرمری این بنا، دو عدد همسان هستند و در زمان سلطان سلیم دوم حدود ۵۷۰ سال قبل و با طراحی معمار سینان بنا شده‌اند و مناره مرمری دیگر باریک‌تر از آن دوست و توسط «بایزید دوم» حدود ۵۱۰ سال قبل ساخته شده است .

نکات جالبی که در مورد ایاصوفیه باید بدانید

  • ایاصوفیه تا ۵۰۰ سال قبل بزرگترین کلیسای جهان بود تا اینکه «کلیسای جامع سویل» در اسپانیا ساخته شد و عنوان بزرگ‌ترین کلیسا را از ایاصوفیه گرفت.
  • ایاصوفیه با آجر ساخته و با سنگ مرمر پوشانده شده است.
  • نقل است که در ساخت اولیه‌ی این بنا از میلیون‌ها کاشی طلا استفاده شده است.
  • ایاصوفیه در زمانی که کلیسا بود، مکان تاج‌گذاری امپراتوران مسیحی روم شرقی بوده است و همچنین مجرمانی که از مجازات فرار می‌کرده‌اند به این مکان مقدس پناه می‌آورده‌اند.
  • در طول تاریخ، جنگ‌ها و زلزله‌های متعددی به ایاصوفیه آسیب زده‌اند؛ ولی هر بار این بنا با مرمت و بازسازی حاکمان و مردم بازگشایی شده است.
  • نکته‌ای که اکثر مورخان و بازدیدکننده‌های امروزی موزه‌ی ایاصوفیه به آن تأکید دارند، تابش خیره‌کننده و زیبای نور در این بنا است. با توجه به پنجره‌های روی گنبدها و همچنین سنگ مرمر صیقلی کف سالن‌ها، در طول روز تابش و انعکاس نور جلوه‌ی زیبایی در این بنا ایجاد می‌کند.
  • آرامگاه ۵ تن از پادشاهان عثمانی در محوطه‌ی این موزه قرار دارد.
  • مسجد سلطان احمد یا همان مسجد آبی که در کنار ایاصوفیه ساخته شده، آشکارا تحت تأثیر معماری این بنا بوده است.
  • موزه‌ی ایاصوفیه در محله‌ی سلطان احمد در بخش اروپایی استانبول و در نزدیکی کاخ توپکاپی و مسجد سلطان احمد قرار دارد.
  • برای بازدید از موزه‌ی ایاصوفیه در زمستان از ساعت ۹ صبح تا ۵ عصر زمان بازدید در نظر گرفته شده است و در تابستان نیز این زمان از ۹ صبح تا ۷ عصر است. نکته‌ای که باید به آن دقت کرد این است که بلیت‌فروشی تا یک ساعت قبل از اتمام ساعت بازدید انجام می‌شود. همچنین روز دوشنبه، روز تعطیل موزه در نظر گرفته شده است.
  • برای مردم عادی ایاصوفیه موزه‌ای جذاب و برای پژوهشگران تاریخ هنر و معمارها بهترین موزه‌ی مطالعاتی است.

اگر قصد سفر به استانبول و دیدن این مسجد زیبا را دارید، می‎توانید تور استانبول ارزان و تور ترکیه ارزان را در کی سفر بیابید.

همچنین اگر به دیدن آثار مذهبی استانبول علاقه دارید، حتما سری به مسجد آبی استانبول ، مسجد ایوب سلطان ، مسجد سلیمانیه و مسجد رستم پاشا بزنید.

راهنمای سفر به استانبول

با مطالعه نکات ضروری سفر به استانبول که در زیر آمده است، سفر خوشی برای خود فرآهم کنید:

نکات ضروری سفر به استانبول

همچنین می‎توانید برای داشتن سفری راحت تر به استانبول ، اپلیکیشن های زیر را نصب و در صورت لزوم استفاده نمایید:

اپلیکیشن های کاربردی در سفر به استانبول

دسته ها:
}